İçeriğe geç
İşten eve dönen camel ceketli anne, salonda iki çocuğuna kitap okuyan babaanne, mutfakta tencerede çorba ve tabakta sarma

Kayınvalide yardıma gelince: "Ben bakarım" ile "Ben karışırım" arasındaki ince çizgi

Çalışan bir anne için kayınvalidenin "Çocuklara ben bakarım" demesi bir kurtuluş gibi gelir. Sonra buzdolabının düzeni değişir, uyku saatleri kayar, "Bizim zamanımızda böyle değildi" cümleleri başlar. Begüm, yardımla müdahale arasındaki o ince çizgiyi anlatıyor.

5 dk okuma

Fotoğraf: Yapay zekâ ile üretilmiştir

Saat 08:15. Toplantıya kırk beş dakika var, ben köprüdeyim. Telefonum çalıyor. Kayınvalidem Nermin Hanım: "Kızım, Arda'nın pijamasını değiştirdim, o pamuklu olanı giydirdim. Senin aldığın o polyester şeyler çocuğu terletiyor."

"Tamam anneciğim, teşekkür ederim" diyorum. Telefonu kapatıyorum. Köprü hâlâ duruyor. Ve ben, iki yıl önce aldığım ve gayet pamuklu olan o pijamaları düşünüyorum.

Bu yazı, kayınvalidesiyle yaşayan, ondan yardım alan ya da almayı düşünen bütün çalışan annelere.

Önce teşekkür

Bunu en başta söylemem lazım, çünkü bu yazının geri kalanı yanlış anlaşılabilir: Kayınvalidem olmasa, ben bu işte kalamazdım.

Haftanın üç günü beş yaşındaki kızım Nil'e ve iki yaşındaki oğlum Arda'ya Gülsüm abla bakıyor. Kalan iki gün Nermin Hanım geliyor. Nil'i kreşten alıyor, Arda'yı uyutuyor, akşama yemek yapıyor. Ben eve döndüğümde sofrada sıcak bir çorba, çocuklarda ise anneanneyle, pardon, babaanneyle geçirilmiş güzel bir gün oluyor.

Bunu hiçbir bakıcı, hiçbir kreş yapamaz. Çocuklarım babaannelerini çok seviyor. O da onları çok seviyor. Bu sevgi, bu evin en değerli şeylerinden biri.

İlk yazımda "her şeye yetişen kadın" diye bir şey olmadığını söylemiştim. Benim yetişemediğim yerlerin bir kısmına Nermin Hanım yetişiyor. Bunu unutmuyorum.

Ama.

"Ben bakarım" nasıl "Ben karışırım"a dönüşür?

Bu dönüşüm bir günde olmuyor. Yavaş yavaş, küçük küçük oluyor. Ve her biri tek başına o kadar küçük ki, şikâyet etseniz siz kötü oluyorsunuz.

Bizim evde sırayla şunlar oldu:

  • Buzdolabı. Bir gün eve geldim, buzdolabının rafları yer değiştirmiş. Sebzeler alta, yoğurtlar üste. "Böylesi daha kullanışlı kızım." Belki de. Ama benim buzdolabım.
  • Uyku saati. Arda'yı akşam sekizde yatırıyoruz. Babaanne günlerinde dokuzu buluyor. "Çocuk daha uykusu gelmedi, ne zorluyorsun?" Sonra o gece Arda on bire kadar uyumuyor ve o gece kalkan ben oluyorum.
  • Yemek. Nil şeker yemesin diye uğraşıyoruz. Babaanne günlerinde çantasından lokum, çikolata, bir de "bir tane bir şey olmaz" çıkıyor.
  • Kıyafet. Polyester pijama krizini yukarıda anlattım. Bir de "Çocuk üşüyecek" diye ekim ayında giydirilen kaban var.
  • Ve en önemlisi, cümleler. "Bizim zamanımızda anneler çocuğunu böyle bırakıp gitmezdi." "Ozan küçükken hiç böyle ağlamazdı." "Sen çok yoruluyorsun kızım, işi biraz azaltsan?"

Bu son cümle en zoru. Çünkü iyi niyetle söyleniyor. Ama benim duyduğum şu: "Sen iyi bir anne değilsin."

Neden bu kadar zor?

Kendi annemden yardım alsam, aynı şeyleri yaşasam, "Anne, yapma!" der geçerdim. Kavga ederdik, sonra barışırdık. Ama kayınvalide başka.

Çünkü kayınvalide ile aranızdaki ilişki, eşinizin üzerinden kurulmuş bir köprü. O köprüde bir çatlak olursa, ilk sarsılan eşiniz olur. Kendi annenize "Bu benim evim" diyebilirsiniz. Kayınvalidenize derseniz, bu cümle akşam Ozan'ın telefonunda "Annem çok kırılmış" diye geri döner.

Bir de şu var: Kayınvalide size yardım ediyor. Para almıyor. Kendi zamanından, kendi hayatından veriyor. Ona bir şey söylemek, nankörlük gibi geliyor. "Ben senin çocuklarına bakıyorum, sen bana buzdolabını mı soruyorsun?"

Ve haklı da olabilir. İşte bu yüzden çok zor.

Benim yaptığım hatalar

Size bir itiraf yapayım: İlk bir yıl bu durumu çok kötü yönettim.

  • Sustum. Her küçük şeyi yuttum. "Bir şey demeyeyim, yardım ediyor." Ama içimde biriktirdim. Sonra bir akşam, çok küçük bir şey için, bir çatal yüzünden patladım. Nermin Hanım ağladı. Ozan arada kaldı. Ben de kendimi korkunç hissettim.
  • Ozan'a şikâyet ettim, ama bir şey istemedim. Her akşam annesini anlattım. Ozan dinledi, "Haklısın" dedi, ama ne yapacağını bilmedi. Çünkü ben ondan ne istediğimi söylemiyordum, sadece dert yanıyordum.
  • Gizlice düzelttim. Buzdolabını gece geri düzenledim. Kabanı kreşe giderken çıkardım. Bu küçük gerilla savaşı kimseyi mutlu etmedi, sadece beni yordu.

Bunun yerine ne yapıyorum?

İkinci yıl, bir iş toplantısına hazırlanır gibi oturdum ve düşündüm. Benim için gerçekten önemli olan neydi?

  • Önce "kırmızı çizgilerimi" seçtim. Her şey önemli değil. Buzdolabının düzeni? Bırak, kalsın. Kıyafet? Biraz fazla giydirse ne olur. Ama uyku saati ve şeker benim için önemli; çünkü bedelini ben ödüyorum. Üç kuralım var, gerisini bıraktım.
  • Ozan'dan net bir şey istedim. "Annenle ben konuşacağım ama sen de yanımda ol. Uyku saati konusunu ikimizin kararı olarak söyleyelim." Bu çok değiştirdi. Kural "gelinin kuralı" olmaktan çıktı, "anne ve babanın kuralı" oldu.
  • Teşekkürü ve isteği aynı cümlede söyledim. "Anneciğim, sen olmasan biz bu düzeni kuramazdık. Bir tek şunu rica edeceğim: Arda'yı sekizde yatıralım, yoksa gece çok uyanıyor." Önce teşekkür, sonra rica. Toplantılarda da böyle yapıyorum; işe yarıyor.
  • Ona da bir alan bıraktım. Babaanne günleri, babaanne günü. O gün çocuklar onunla parka gidiyor, onun tarifini yiyor, onun şarkılarını öğreniyor. Ben bunu kontrol etmeye çalışmıyorum. Çocuklarımın da benim yetiştirmediğim, ondan öğrendikleri bir dünyası olsun.
  • "Bizim zamanımızda" cümlesine cevap vermiyorum. Gülümsüyorum. "Haklısın anneciğim, çok değişti her şey" diyorum. Tartışmak, kazanmak zorunda değilim. Kendi çocuğumu nasıl büyüttüğümü ona kanıtlamak zorunda da değilim.

"İşi azaltsan?" cümlesine gelince

Bu cümleye geri dönmem lazım, çünkü en çok bu cümle yaralıyor.

Bir gün Nermin Hanım yine "Çok yoruluyorsun kızım, biraz işi azaltsan" dedi. Ben de bu sefer susmadım; oturdum ve ona anlattım. İşimi neden sevdiğimi. Bunun benim için sadece maaş olmadığını. Akşam yorgun dönsem de, sabah o köprüyü geçerken kendimi neden iyi hissettiğimi.

Dinledi. Sonra bana kendi gençliğini anlattı. Terzi olmak istediğini, bir atölye açmak istediğini, ama evlenince bunun hiç konuşulmadığını. "Belki o yüzden söylüyorum," dedi, "ben yapamadım, sen de yorulma diye."

O gün anladım ki "İşi azaltsan" cümlesi bir eleştiri değil, bir yaraymış. Onun yarası.

Bu, her şeyi çözmedi. Hâlâ Arda bazen dokuzda uyuyor. Hâlâ çantadan lokum çıkıyor. Ama artık birbirimizi daha iyi anlıyoruz.

Ozan'a, ve bütün kocalara

Bu yazının bir kısmı da size, beyler.

Annenizle eşiniz arasında kaldığınızda, susmak en kolay yol gibi gelir. "Ben karışmayayım, kendi aralarında halletsinler." Ama halletmezler. Çünkü o köprü sizsiniz.

Serra'nın yazısında çok güzel bir cümle vardı: "İyi bir erkek, annesini sever ama sizi annesinin karşısında yalnız bırakmaz." Bu, evlilikte de geçerli. Hatta evlilikte daha da geçerli; çünkü artık konu sadece sevgili değil, çocuklarınız.

Annenize "Eşim haklı" demek, annenizi sevmediğiniz anlamına gelmez. "Biz böyle karar verdik" demek, ona saygısızlık değildir.

Begüm'ün kısa toplantı notu

  1. Önce teşekkür et, sonra rica et. Kayınvalide yardımı bir lütuf; bunu bilen bir rica, kırmadan duyulur.
  2. Her şeye savaş açma. Üç kırmızı çizgi seç, gerisini bırak. Buzdolabı uğruna kimse kırılmasın.
  3. Kuralları ikiniz koyun. "Gelinin kuralı" değil, "anne ve babanın kuralı." Eşin bu cümlenin içinde olsun.

Şimdi saat 22:40. Arda uyudu, saat dokuzu geçe. Buzdolabında Nermin Hanım'ın yaptığı sarmalar var. Yarın sabah onları işe götüreceğim.

İyi geceler.

Yazar hakkında

Begüm

Begüm

Plaza ile ev arasında

32 yaşında, Levent'te bir şirkette pazarlama direktörü, iki çocuk annesi ve evli. Sabah 07:40'ta kreş, 09:00'da ilk toplantı, 18:30'da veli grubu. Kariyer mi aile mi diye soranlara cevabı hazır: İkisi de, ama her gün değil. Begüm iş hayatını, terfiyi, maaş pazarlığını ve o meşhur "dengeyi" süslemeden yazıyor.

Yorumlar

Tümünü Gör

Siteyi çalıştırmak için zorunlu çerezler kullanıyoruz. İzin verirsen, siteyi geliştirmek için analitik, reklamları göstermek için reklam ve video gibi dış içerikleri açmak için gömülü içerik çerezleri de kullanırız. Tercihini istediğin zaman değiştirebilirsin. Çerez politikası