
Evlilikte ev işleri: Aras "yardım ediyorum" dedi, Lal kaşığı bıraktı
Bulaşık makinesini kim boşaltır, çamaşırı kim katlar, eksik deterjanı kim hatırlar? Aras ve Lal, evliliklerinin en sinsi kavgasını anlatıyor: kimsenin bağırmadığı ama herkesin içten içe saydığı ev işleri.
Aras & Lal4 dk okumaFotoğraf: Yapay zekâ ile üretilmiştir
Okurdan gelen soru: "İkimiz de tam gün çalışıyoruz. Ama eve gelince ben ikinci mesaiye başlıyorum: yemek, bulaşık, çamaşır, market listesi. Eşim de 'Söyle, yapayım' diyor. Söylemekten yoruldum. Bu nasıl düzelir?"
Bu soruyu okuyunca Lal bana baktı. Ben de bulaşık makinesine baktım. Çünkü bu konuyu biz de yaşadık.
Aras: "Yardım ediyorum sanıyordum"
Evliliğimizin ilk yılında kendimi çok iyi bir koca sanıyordum. Bulaşık makinesini boşaltıyordum, çöpü atıyordum, hafta sonu elektrik süpürgesini çekiyordum. Bir akşam Lal'e "Ben de evde çok yardım ediyorum ama" dedim.
Lal elindeki kaşığı tezgâha bıraktı. Sakin bir sesle "Yardım mı?" dedi. "Bu ev benim mi ki sen bana yardım ediyorsun?"
O gece uzun konuştuk. Ve ben, kendi evimde misafir gibi yaşadığımı o gece anladım. Yardım etmek, işin sahibinin başkası olduğu anlamına geliyordu. Oysa ev ikimizindi; iş de ikimizindi.
Lal: "Asıl yorgunluk iş değil, aklımda tutmak"
Aras'ın anlattığı kısım işin görünen tarafı. Ama bir de görünmeyen tarafı var ve beni asıl yoran oydu.
Bulaşığı yıkamak on beş dakika. Ama bulaşık deterjanının bittiğini fark etmek, market listesine yazmak, kimin hangi gün akşam yemeğine geleceğini hatırlamak, faturanın son ödeme gününü bilmek, kombinin bakımını aramak, annesinin doğum gününü hatırlatmak... Bunlar bir iş listesinde görünmez ama hepsi birinin aklında durur.
Buna "zihinsel yük" diyorlar. Bizim evde o yük benim omzumdaydı. Aras "Söyle, yapayım" dediğinde iyi niyetliydi; ama söylemek de bir işti. Ben sadece işleri yapmak değil, işleri yönetmek istemiyordum. Bir proje müdürü değil, bir eş istiyordum.
Okurumuza şunu söyleyeyim: "Söyle, yapayım" diyen eş kötü biri değildir. Ama o cümle, işin aslında hâlâ sende olduğunu gösterir.
Aras: "Erkekler neden görmüyor?"
Erkeklere kendi tarafımızdan bir itirafım var. Biz çoğu zaman görmüyoruz; çünkü görmememiz için büyütülmüşüz. Çoğumuzun evinde annemiz her şeyi kendiliğinden halletti. Buzdolabı hep doluydu, gömlekler hep ütülüydü. Kimin, ne zaman, nasıl yaptığını hiç düşünmedik.
Ama artık bir evin reisi değil, bir evin ortağıyız. Bir ortak, şirkette neyin eksik olduğunu birinin söylemesini beklemez. Kendisi bakar, kendisi görür.
Benim için dönüm noktası şuydu: Bir hafta boyunca Lal'in evde yaptığı her şeyi bir kâğıda yazdım. Hafta sonunda kâğıdı görünce gerçekten utandım. Sonra oturup o listeyi ikiye böldük.
Lal: "Bizde işe yarayan düzen"
Bizim evde şunlar işe yaradı:
- Hepsini yazdık. Yemek, bulaşık, çamaşır, temizlik, market, faturalar, tamirciler, doğum günleri, veteriner... Görünen görünmeyen ne varsa kâğıda döktük. İnsan ancak görebildiği şeyi paylaşabiliyor.
- İşleri değil, alanları paylaştık. Bulaşık "bazen sen bazen ben" değil. Mutfak ve market benim, çamaşır ve faturalar Aras'ın. Alan kimdeyse, o alanın her şeyini o düşünür: deterjanın bittiğini fark etmek de, almak da.
- Herkes kendi bildiği gibi yapar. Aras çamaşırları benim katladığım gibi katlamıyor. Ve ben buna karışmıyorum. Bir işi devrettiysen, nasıl yapılacağını da devretmişsindir. Yoksa yine iş sende kalır.
- Haftada bir kontrol. Pazar akşamları beş dakika konuşuyoruz: Bu hafta kimde ne aksadı, gelecek hafta ne var? Para yazımızda anlattığımız ay sonu kahvesi gibi, bunun da adı "pazar çayı" oldu.
- Yardım almaktan utanmadık. Bütçe elverdiğinde ayda bir temizlik desteği alıyoruz. Bu tembellik değil, evliliğimize yaptığımız bir yatırım.

Aras: "Ev işi bir sevgi dili"
Son olarak şunu söyleyeyim: Ev işleri romantik değilmiş gibi görünüyor ama değil.
Bir akşam eve geldiğinde mutfağın temiz olduğunu görmek, sabah kahvenin hazır olması, çamaşırın katlanmış olması... Bunlar "Seni düşündüm" demenin en sessiz yolu. Lal'in önceki yazımızda söylediği gibi, gün içinde biriken her şey yatak odasına da taşınıyor. Bulaşığı tek başına yıkayan bir eşten akşam romantizm beklemek, biraz haksızlık.
Lal: "Okurumuza son söz"
Canım, söylemekten yorulduysan, bir kere daha söyle ama bu sefer farklı söyle. "Şunu yapar mısın?" deme; "Bu evin işlerini birlikte yazalım ve paylaşalım" de. Bir kâğıt, bir kalem, bir akşam yeter.
Eğer karşındaki bunu bile yapmak istemiyorsa, o zaman mesele ev işleri değil, saygıdır. Ve o başka bir yazının konusu.
Evlilik notu
Evde yardım eden değil, sahiplenen eş lazım. İşleri değil alanları paylaşın, görünmeyen yükü de görünür kılın; temiz bir mutfak, bazen en güzel "Seni seviyorum"dur.
Yazar hakkında

Evliliğin içinden
Evliler, mutlular ve her şeyi konuşuyorlar: faturayı, kayınvalideyi, bulaşığı, yatak odasını. Aras erkeğin, Lal kadının gözünden anlatıyor. Evlilik bitmez; sadece konuşulmayan şeyler birikir.




Yorumlar