İçeriğe geç
Amerikan bayraklı ve 'VOTE' yazılı oy kabinleri; arka planda insanlar oy kullanıyor, önde şapkalı bir adam kabinde eğilmiş.

Seçim gününde viral yanlış bilgiler nasıl yayılıyor, nasıl anlaşılır?

ABD'de seçim günü küçük aksaklıklar ve yapay zekayla üretilen videolar sosyal medyada hızla yayılabiliyor. İşte viral paylaşımların nasıl büyüdüğüne dair öne çıkanlar.

2 dk okuma

Fotoğraf: haberaktuel.com

Amerika Birleşik Devletleri'nde Seçim Günü, on milyonlarca insanın oy kullandığı gün olmanın yanında internetteki yanlış bilgilendirme için de en yoğun dönemlerden biri olarak görülüyor. Sosyal medyada hızla yayılan komplo teorileri, küçük teknik aksaklıklar ve yapay zekayla üretilen videolar bu günün başlıca viral malzemesi haline geliyor. Seçimler, oyların güvenliği için tasarlanmış teknolojilerle yürütülüyor; ancak bu sistemleri kullanan insanlar da makineler gibi zaman zaman hata yapabiliyor.

Amerikan bayraklı ve 'VOTE' yazılı oy kabinleri; arka planda insanlar oy kullanıyor, önde şapkalı bir adam kabinde eğilmiş.
haberaktuel.com

Küçük aksaklıklar nasıl büyüyor?

Seçim gününde sorunla karşılaşan seçmenler, yaşadıklarını çoğu zaman sosyal medyada paylaşıyor. Bu paylaşımlar kötü niyetli olmasa bile algoritmalar tarafından öne çıkarılabiliyor ve seçim sürecinin güvenilirliğini sorgulayan kişilerce yayılabiliyor. Tek bir paylaşım milyonlarca kez görüntülenebiliyor ve başkalarının kurmak istediği anlatıya dahil edilebiliyor.

Buna örnek olarak 2022 ara seçimleri gösteriliyor. Arizona'nın Maricopa County bölgesindeki bazı seçim merkezlerinde yazıcılarla ilgili bir sorun yaşandı. Yetkililer acil durum planını hızla devreye aldı ve seçmenlerin güvenle oy kullanması sağlandı. O gün konuyu değerlendiren bir yargıç, oy vermek isteyen hiç kimsenin oyunu kullanamadığına dair bir kanıt bulunmadığını belirtti. Buna rağmen sosyal medyadaki bazı hesaplar sorunu bir komplo olarak sunmaya çalıştı.

Bu tür sorunların çoğunlukla insan hatasından ya da eski dokunmatik ekran teknolojilerinden kaynaklandığı ifade ediliyor. Böyle bir durumda seçmenler seçim çalışanlarına başvurabiliyor ve oyunun doğru şekilde kullanılması için bir süreç işletiliyor.

Yapay zeka sahte videoları kolaylaştırıyor

Geçmişte ikna edici sahte video üretmek oldukça zordu. 2020 seçim gününde, bir adaya ait oy pusulasının yakıldığı öne sürülen bir video sosyal medyada yayıldı. 2024'te ise bir seçim görevlisinin oy pusulalarını yırttığını gösteren bir video viral oldu. İki videonun da sahte olduğu doğrulandı; 2024'teki video için arka planda Rus operatörlerin bulunduğu ortaya çıktı. Bugün yapay zeka destekli araçlar sayesinde ikna edici sahte içerik üretmek çok daha kolay hale geldi.

Oy sayımı ve yavaş eyaletler

Seçimden sonra dikkatler oy sayımına dönüyor. Her eyaletin sayım yöntemi farklı; kimi eyaletler diğerlerinden daha yavaş ilerliyor. 2020'de bu hız farkı, hâlâ süren sayısız komplo teorisinin kaynağı oldu. Bazı eyaletlerde Seçim Günü'nden sonra sayılan posta oyları sonuçları değiştirebiliyor; yani sayımın erken aşamasında önde görünen bir aday, tüm oylar sayıldığında geriye düşebiliyor.

Hiçbir sistem mükemmel değil; yine de ülke genelinde seçimlerin güvenli şekilde yürümesi için çalışan binlerce seçim yetkilisi bulunuyor. Viral bir video ya da paylaşımla karşılaşan okurun, yayılmadan önce içeriğin kaynağını ve resmi açıklamaları kontrol etmesi öneriliyor.

Yorumlar

Tümünü Gör

Keşfetmeye devam et

Siteyi çalıştırmak için zorunlu çerezler kullanıyoruz. İzin verirsen, siteyi geliştirmek için analitik, reklamları göstermek için reklam ve video gibi dış içerikleri açmak için gömülü içerik çerezleri de kullanırız. Tercihini istediğin zaman değiştirebilirsin. Çerez politikası